Europese teams hebben het historisch gezien moeilijk op WK’s die buiten hun eigen continent worden gespeeld. Sinds het eerste toernooi in 1930 hebben slechts twee keer Europese landen de trofee buitenshuis gewonnen, met Spanje dat in 2010 in Zuid-Afrika won en Duitsland dat vier jaar later in Brazilië triomfeerde.
Het toernooi van 2026 zou echter opnieuw een Europese ploeg tot die exclusieve groep kunnen laten toetreden. Zes van de acht overgebleven teams in de competitie komen uit Europa, met België, Engeland, Frankrijk, Noorwegen, Spanje en Zwitserland die gezelschap krijgen van Argentinië en Marokko in de kwartfinales.
Het is de sterkste Europese aanwezigheid in de laatste acht van een WK buiten Europa sinds 1994. De teams van het continent zijn gedurende het toernooi geleidelijk sterker geworden en hebben een onzekere start omgezet in een dominante campagne.
De start was echter verre van perfect. Zeven van de eerste tien Europese teams die hun openingsgroepwedstrijden speelden, wisten geen overwinning te behalen, wat vragen opriep of de omstandigheden in Noord-Amerika hun prestaties zouden kunnen beïnvloeden.
Langzame start voordat Europese teams hun ritme vonden
Het weer was een van de grootste gespreksonderwerpen voorafgaand aan het toernooi, waarbij verschillende teams, waaronder Engeland, warme locaties kozen om zich voor te bereiden op de openingswedstrijden en zich aan te passen aan het klimaat.
Ondanks de moeilijke starts wilden coaches de omstandigheden niet de schuld geven. Na de gelijkspel van België tegen Egypte gaf coach Rudi Garcia toe dat zijn team beter had moeten presteren, ongeacht de temperatuur. Zwitserland-bondscoach Murat Yakin wees ook naar de gemiste kansen van zijn ploeg na hun 1-1 gelijkspel tegen Qatar, in plaats van naar de hitte te wijzen.
Naarmate de groepsfase vorderde, begonnen Europese teams hun kwaliteit te tonen. Tegen niet-Europese tegenstanders eindigden ze de openingsfase met zeventien overwinningen, twaalf gelijke spelen en zeven nederlagen.
Hun vermogen om moeilijke omstandigheden te overwinnen, werd ook duidelijk tijdens de knock-outfase. Engeland kreeg een zware test tegen Mexico in het Aztekenstadion, waarbij ze zowel de hoogte als de intense sfeer moesten verwerken, maar ze leverden een sterke prestatie om de kwartfinales te bereiken.
Voormalig Engels spits Wayne Rooney prees de prestatie van het team en zei dat de overwinning aantoonde dat ze het vermogen en het vertrouwen hadden om te strijden voor de WK-trofee.
Grote namen leveren, terwijl onverwachte teams indruk maken
Verschillende Europese kanshebbers hebben aan de verwachtingen voldaan. Frankrijk begon het toernooi als een van de favorieten en heeft die status blijven rechtvaardigen, met Kylian Mbappé die een grote rol speelt in hun campagne en met zeven goals nog steeds bij de topscorers van het toernooi hoort.
België toonde ook zijn kracht door de druk van de confrontatie met medegastheren de VS aan te kunnen en een plaats in de kwartfinales veilig te stellen. Hun beloning is een ontmoeting met Europees kampioen Spanje, met een plek in de halve finale op het spel.
De aanvallende opties van Frankrijk werden genoemd als een van hun grootste sterke punten. Analisten wezen erop dat spelers als Rayan Cherki, Ousmane Dembélé en Désiré Doué extra kwaliteit van de bank bieden, vooral tijdens veeleisende wedstrijden die in hete omstandigheden worden gespeeld.
Spanje en Engeland worden ook als serieuze kanshebbers beschouwd, waarbij voormalig Frans verdediger Gaël Clichy die twee landen naast Frankrijk noemde als teams die een diepe run kunnen maken.
Noorwegen en Zwitserland creëren hun eigen verhalen
Terwijl teams als Frankrijk, Spanje en Engeland werden verwacht te strijden voor de titel, zijn Noorwegen en Zwitserland uitgegroeid tot twee van de meest indrukwekkende Europese presteerders.
Noorwegen beleeft zijn eerste WK-optreden sinds 1998 en profiteert van de uitstekende vorm van Erling Haaland. De aanvaller van Manchester City heeft zeven goals gescoord op het toernooi en heeft de kans om er meer aan toe te voegen wanneer Noorwegen het opneemt tegen Engeland.
Ook Zwitserland heeft de verwachtingen overtroffen en behield zijn kalmte tijdens een zenuwslopende penaltyreeks tegen Colombia in de achtste finales. Hun succes heeft hen voor het eerst sinds 1954 naar de WK-kwartfinales gebracht.
Coach Murat Yakin omschreef de prestatie als een historisch moment voor het Zwitserse voetbal, maar benadrukte dat de reis van het team nog niet voorbij is.
Europa jaagt op zeldzaam succes buitenshuis
De Europese vertegenwoordiging werd altijd al sterk verwacht, omdat het continent het grootste aantal WK-plaatsen kreeg toegewezen, met zestien beschikbare plekken. Toch blijft hun prestatie opmerkelijk, gezien het uitgebreide format met 48 teams en de extra knock-outronde die ze moesten doorlopen.
Hun vooruitgang komt ook terwijl grote teams van buiten Europa tekortschoten. Vijfvoudig wereldkampioen Brazilië werd uitgeschakeld, terwijl medegastheren Canada, Mexico en de VS allemaal in de achtste finales werden geëlimineerd.
Met zes Europese teams die nog meedoen, heeft het continent de kans om een lange wachtrij te beëindigen op een nieuwe WK-winnaar buiten Europa. De resterende uitdaging is om dominantie om te zetten in de zeldzame prestatie van het winnen van de trofee op vreemde bodem.
